Demir Eksikliği Nedir?

Demir Eksikliği Nedir?

Demir eksikliği, vücutta dokulara oksijen taşıyan kırmızı kan hücrelerinde (alyuvar) azalmaya yol açar. Kanda yeterli sayıda alyuvar hücresinin bulunmaması sonucu anemi dediğimiz durum ortaya çıkar.

Dünyada kadınların %35’inde, erkeklerin %20’sinde ve hamilelerin %50’sinde demir eksikliği anemisi görülür.

Demir eksikliği nedenleri nelerdir?

Demir, vücutta üretilemeyen, düzenli olarak diyetle alınması gereken bir mineraldir. Demir eksikliği, vücutta demir ihtiyacının artması, demir kaybı, eksik demir alımı ya da demir emiliminde görülen problemler nedeniyle ortaya çıkabilir.

Eksik demir alımı ya da demir emilimi problemleri nedenleri:

  • Vejetaryen beslenme şekli
  • Yetersiz ve dengesiz beslenme
  • Alınan demirin Çölyak gibi hastalıklar nedeniyle bağırsaklardan emilememesi

Vücutta demir ihtiyacının arttığı durumlar:

  • Gebelik
  • Emzirme dönemi
  • Büyüme çağında olmak
  • Ergenlik dönemi

Vücutta demir kaybı nedenleri:

  • Kan kaybı
  • Adet kanamalarının şiddetli olması

Demir eksikliği hangi şikayetlere neden olur?

Demir eksikliğini erken aşamada fark etmek zordur. Rutin sağlık kontrollerinde yapılan kan tahlilleri ile teşhis edilebilir. Demir eksikliğinde aşağıdaki belirtiler görülebilir.

  • Yorgunluk, güçsüzlük
  • Baş dönmesi
  • Baş ağrısı
  • Algılama – öğrenme güçlüğü
  • Kalp çarpıntısı
  • Saç dökülmesi
  • Kuru cilt ve dudaklar
  • Kırılgan tırnaklar
  • El ve ayaklarda uyuşma
  • Sinirlilik

LDH (Laktat Dehidrogenaz)

LDH (Laktat Dehidrogenaz)

LDH (Laktat dehidrogenaz) vücutta şekerden enerji elde etmek için kullanılan bir tür enzimdir. Karaciğer, kalp, pankreas, böbrekler, iskelet kasları, lenf dokusu ve kan hücreleri olmak üzere vücuttaki çoğu organ ve dokuda mevcuttur.

Hücre, doku ya da organ hasarı olduğunda hücrelerden salınan LDH kan dolaşımına geçer. Bu nedenle vücuttaki hasarın bir belirteci olarak LDH testinden yararlanılabilir.

LDH yüksekliği ne anlama gelir?

LDH yüksekliği doku ya da organ hasarını gösterir. Bazı ilaçların kullanımı ve yapılan yoğun egzersizler hafif derecede LDH yüksekliğine sebep olabilir.

LDH yüksekliğine neden olan hastalıklar aşağıda listelenmiştir.

  • Enfeksiyonlar
  • Anemiler (kansızlık)
  • Karaciğer, böbrek, pankreas hastalıkları
  • Kalp yetmezliği, kalp krizi
  • Kas hastalıkları
  • Akciğer damarlarında tıkanıklık
  • Beyin damarları tıkanıklığına bağlı serebrovasküler hastalıklar ve inme
  • Bazı kanser türleri

LDH düşüklüğü ne anlama gelir?

LDH düşüklüğü sık rastlanan bir durum değildir. Genellikle bir sorunun varlığına işaret etmez. Bol miktarda alınan C vitamini takviyesi de düşük LDH düzeyinin sebebi olabilir.

 

Potasyum Nedir, Ne İşe Yarar?

Potasyum Nedir, Ne İşe Yarar?

Potasyum, vücudun sağlıklı çalışabilmesi için gerekli olan bir mineraldir. Sodyum ile birlikte çalışarak sıvı dengesini sağlar. Kalp dahil tüm kasların aktivitesi için potasyuma ihtiyaç vardır. Besin maddelerinin hücrelere taşınmasına ve atık ürünlerin de hücre dışına çıkarılmasına yardımcı olur. Vücudumuzdaki potasyumun büyük bir çoğunluğu (%98) hücre içinde bulunur.

Potasyum Testi, vücutta elektrolit dengesizliğinin değerlendirilmesine yardımcı olur.

Potasyum yüksekliği ne anlama gelir?

Tıbbi adı hiperkalemi olan potasyum yüksekliği, direkt olarak böbrek ve kalp sağlığını olumsuz etkiler. Genellikle böbrek fonksiyonları yetersizliğine ve bazı metabolik rahatsızlıklara bağlı olarak gelişir.

Potasyum yüksekliği hangi şikayetlere neden olur?

  • Kalp çarpıntısı
  • Kalp ritmi bozukluğu
  • Solunum güçlüğü
  • Kaslarda zayıflık
  • Kas krampları
  • Felç
  • El ve ayaklarda uyuşma
  • Bilinç bozuklukları
  • Yorgunluk, halsizlik

Potasyum eksikliği ne anlama gelir?

Tıbbi adı hipokalemi olan potasyum eksikliği, genellikle yaşlılık ve bazı kronik hastalıklarla ilişkilidir. Kusma, ishal, idrar söktürücü ilaçların kullanımı, aşırı terlemek potasyum eksikliğine neden olabilir. Primer hiperaldosteronizm (Hipertansiyona neden olan hormonal bir hastalık) de potasyum eksikliği nedenlerindendir.

Potasyum eksikliği hangi şikayetlere neden olur?

  • İştahsızlık
  • Kalp çarpıntısı
  • Kalp ritmi bozukluğu
  • Kas krampları
  • Solunum güçlüğü
  • El ve ayaklarda uyuşma
  • Kilo vermede zorluk

TSH (Tiroid Uyarıcı Hormon)

TSH (Tiroid Uyarıcı Hormon)

TSH hipofiz bezinden salgılanır ve tiroid bezinden tiroid hormonlarının (T4 ve T3) yapılmasını sağlar.

TSH testi ile tiroid bezi hormonlarının yeterli salgılanıp salgılanmadığı, doğru çalışıp çalışmadığı değerlendirilir. Tiroid bezi normalden fazla çalıştığında hipertiroidi, normalden az çalıştığında hipotiroidi varlığından söz edilebilir.

TSH yüksekliği ne anlama gelir?

TSH yüksekliği, tiroid bezinin az çalıştığını, hipofiz bezi tümörlerini ya da tiroid tedavisi alan hastalarda ilaçlardan yararlanım ile ilgili sorunların olduğunu göstermektedir.

TSH yüksekliği hangi şikayetlere neden olur?

Tiroid hormonları, vücutta birçok sistemin metabolizmasını düzenlediği için, birçok sisteme bağlı belirti ve bulgular görülebilir. En sık karşılaşılan şikayetler aşağıdaki gibidir.

  • Halsizlik,
  • Yorgunluk,
  • Unutkanlık,
  • Depresyon,
  • Kolay üşüme,
  • Cilt kuruluğu,
  • Saç dökülmesi,
  • Kilo alma, kilo verememe,
  • Kabızlık,
  • Göz etrafında şişlik,
  • Kolesterol yüksekliği,
  • Ses kısıklığı,
  • Cinsel isteksizlik,
  • Kadınlarda adet düzensizliği
  • Kısırlık

TSH düşüklüğü ne anlama gelir?

TSH düşüklüğü, tiroid bezinin aşırı fonksiyon gösterdiğini ve fazla tiroid hormonu sentezlendiğini gösterir. Bun bağlı olarak metabolizma hızında artış görünür.

TSH düşüklüğü hangi şikayetlere neden olur?

  • Çarpıntı
  • Yüksek tansiyon
  • Terleme
  • Sinirlilik
  • Huzursuzluk
  • Sıcak ve nemli deri
  • Sıcağa tahammülsüzlük
  • Kilo kaybı (İştahın iyi olmasına rağmen zayıflama)
  • Ellerde titreme
  • Saçlarda incelme, kırılma ve dökülme
  • Derinin incelmesi
  • Geçmeyen ishal
  • Göz bulguları (gözlerde büyüme)
  • Parlak ışığa duyarlılık
  • Uykusuzluk
  • Adet düzensizliği, adet görememe
  • Guatr (Tiroid bezinin büyümesi)

İdrar Tahlili

İdrar Tahlili

Tam idrar tahlili, böbrek, üriner sistem hastalıklarının ve bazı sistemik hastalıkların tanı ve tedavi takibinde kullanılır. Rutin yapılan check-up’da ve gebelik takibinde de istenmektedir. Tam idrar analizinde, idrar fiziksel ve kimyasal açıdan pek çok farklı parametreye göre değerlendirilir. İdrarın fiziksel incelenmesi sırasında aşağıdaki parametrelere bakılır.

  • Görünüm: Normalde berraktır. Bulanıklık enfeksiyon göstergesidir.
  • Koku: Enfeksiyon göstergesi olabilir.
  • Ph: Anormalliği idrar yolu ya da böbrek hastalıklarını gösterir.
  • Konsantrasyon (dansite): Yüksek dansite genellikle dehidratasyondan göstergesidir.

İdrarın kimyasal incelenmesinde aşağıdaki parametrelere bakılır.

  • Glukoz: Şeker hastalığı göstergesidir.
  • Protein: Yüksekliği böbrek hastalığı göstergesidir.
  • Bilirubin
  • Ürobilinojen
  • Keton: Diyabet göstergesidir.
  • Nitrit: Enfeksiyon göstergesidir.

Kreatinin Nedir?

Kreatinin Nedir?

Kas dokusunda bulunan ve enerji üretiminde önemli bir yere sahip olan kreatin, yıkılarak kreatinine dönüşür. Böbrekler kaslarda yıkılan bu atık ürünü idrarla birlikte vücuttan atar.

Kreatininin kanda bulunma seviyesi belirli faktörlere göre değişkenlik gösterir. Kas kütlesi çok olan kişilerde kreatinin üretimi yüksekken zayıf ve yaşlı kişilerde düşüktür.

Kreatinin testi böbrek hastalıkları tanı ve takibinde kullanılmaktadır. Böbreklerin düzgün çalışmama durumunda kan veya idrardaki kreatinin miktarı olması gerekenden fazla çıkar.

Kreatinin yüksekliği ne anlama gelir?

Kreatinin seviyelerinin kanda yüksek olması oluşan kreatinin böbrekler tarafından düzgün şekilde atılamadığını gösterir.

Kreatinin yüksekliği; uzun süreli susuz kalma, idrar yolu tıkanıklığı, proteinin tüketiminin aşırı olması, yoğun şekilde egzersiz yapmak, ağır geçirilen enfeksiyonlarda görülebilmektedir. Ayrıca, bazı otoimmun hastalıklar (lupus), gut hastalığı, diyabet gibi hastalıklar da kreatinini yükseltebilir.

Kreatinin yüksekliği hangi şikayetlere neden olur?

  • Mide bulantısı, kusma
  • Yorgunluk, iştahsızlık
  • Sık idrara çıkma, ağrılı-kanlı idrar
  • Yüksek tansiyon
  • Göğüs ağrıları, kas krampları
  • Ödem
  • Nefes darlığı
  • Cilt kuruluğu

Kreatinin düşüklüğü ne anlama gelir?

Kas kütlesi az olan zayıf kişilerde kreatinin seviyeleri normalin altında olabilmektedir. Kreatininin karaciğerde üretilmesi nedeniyle, düşüklüğü karaciğer fonksiyonlarındaki bozukluğu da gösterebilir.

Ayrıca yetersiz beslenme de kreatinin düşüklüğüne neden olabilmektedir. Kişinin protein alımı düşükte kreatinin seviyleri de düşük çıkabilmektedir.

Kreatinin düşüklüğü hangi şikayetlere neden olur?

  • Düşük kas kütlesinin belirtileri arasında; kas güçsüzlüğü, egzersiz zorluğu, kas ağrısı ve hareketliliğin azalması bulunur.
  • Karaciğer hastalığı varlığında; belirtiler yorgunluk, mide bulantısı, sarılık, karın ağrısı, şişlik, kanlı veya katran renkli dışkıları içerir.
  • Beslenmeyle ilgili problemlerde; baş dönmesi, kilo kaybı görülür.

Çoğunlukla semptomlar açıkça düşük kreatinin seviyelerine işaret etmez. Belirtiler altta yatan duruma bağlı olarak değişir

Kan Tahlili

Kan Tahlili

Kan tahlili, hasta muayenesinden sonra tanıya yardımcı olmak amacı ile yapılan, kan örneğinden çalışılan tahlillerin genel ismidir.

Kan tahlili, kişinin mevcut hastalık durumu hakkında bilgi verebileceği gibi, check-up amacı ile yapılarak sağlıklı bir kişinin ilerideki yaşantısında karşılaşabileceği riskler hakkında da fikir verebilir. Böylece, kişinin risklerine karşı önlem almasını sağlar.

Tam kan sayımı testi nedir?

Tam kan sayımı, kanda dolaşan hücreleri değerlendiren bir testtir. Genel sağlık durumunun gözden geçirilmesi ve enfeksiyonlar, anemi (kansızlık), lösemi (kan kanseri) gibi pek çok hastalığın seyrini incelemek amacıyla kullanılır.

Tam kan sayımı testi nasıl yapılır?

Tam kan sayımı testi için açlık şartı aranmaz. Kişi günün herhangi bir saatinde kan örneği verebilir. Alınan kan örneği belli işlemlerden geçtikten sonra, kan içeriğinde bulunan hücreler otomatik cihazlar tarafından analiz edilerek, hücre sayıları ve oranları raporlanır.

Tam kan sayımı testi nasıl raporlanır?

Tam kan sayımı testi raporunda kandaki her bir alt parametre için hücre sayıları ve hesaplanan oranlar yer alır. Bu alt parametreler aşağıdaki şekilde dağılmaktadır.

Beyaz kan hücresi sayısı (WBC / akyuvar): Kanda birim hacimde bulunan beyaz kan hücresi sayısıdır. 5 farklı beyaz kan hücresine ait alt grup bulunur.

  • Nötrofiller
  • Lenfositler
  • Monositler
  • Eozinofiller
  • Bazofiller

Kırmızı kan hücresi sayısı (RBC / alyuvar): Kanda birim hacimde bulunan kırmızı kan hücresi sayısıdır. Sayıca değerinin yanında yapısal özellikleri de önemlidir.

Hemoglobin (HGB): Kanda oksijen taşıyan protein miktarıdır.

Hematokrit (HCT): Tam kanın belli bir hacmindeki kırmızı kan hücrelerine oranıdır.

Trombosit (PLT): Kanın belli bir hacmindeki trombosit sayıdır. Artışı pıhtılaşma, azalışı kanama gibi anormal durumları gösterebilir.