Evlilik Öncesi Tarama Testleri
Kan Grubu Tayini
Anne-baba ile doğacak çocuk arasında oluşabilecek kan uyuşmazlığını tespit etmek için yapılır. Kan uyuşmazlığı kandaki Rh faktörü ile ilgilidir. Yalnızca kadının Rh negatif, erkeğin Rh pozitif olduğu durumlarda kan uyuşmazlığı oluşabilir. Kan uyuşmazlığı varlığının bilinmesi gebelik öncesinde veya gebelik başlangıcında gerekli tedbirlerin alınabilmesi için önemlidir.
Hemogram (tam kan sayımı)
Hemogram ile anemi (kansızlık) varlığı araştırılır.
Hepatit B (HBsAg) Testi
Hepatit B virüsü araştırılır. Hepatit B tüm dünyada yaygın olarak görülen karaciğer iltihabıdır. İnsandan insana kan, kan ürünleri ve enfekte vücut sıvıları, cinsel temas yoluyla bulaşır. Aşı ve korunma yöntemleri ile önlenebilen hastalıklar arasında yer alır. Takibi yapılmadığı zaman siroza ya da karaciğer kanseri gibi ciddi hastalıklara neden olabilir.
Hepatit C (Anti-HCV) Testi
Hepatit C virüsü araştırılır. Hepatit C, kan yoluyla bulaşan Hepatit C virüsünün (HCV) neden olduğu bir karaciğer hastalığıdır. Esas bulaşma, kan ve cinsel temas yoluyladır. Karaciğer yetmezliğine ve kanserine sebep olabilen virüsün tedavisine kısa süre içerisinde başlandığı takdirde çeşitli etkilerin önüne geçilebilir.
HIV Testi
AIDS hastalığı veya taşıyıcılığını araştırır. HIV virüsü kişinin mikroplara karşı koyma yeteneğini sağlayan bağışıklık sistemini yok eder. Cinsel ilişki, kan, vücut sıvıları ve anneden bebeğe transfer şeklinde geçebilmektedir.
VDRL/RPR Testi
Sifiliz (frengi) hastalığının teşhisine yönelik yapılan bir testtir. Sifiliz, (frengi); Treponema pallidum adı verilen bakterinin neden olduğu cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur. Doğru tedavi edilmediği takdirde uzun dönemde çok ciddi komplikasyonlara (istenmeyen sonuçlara) neden olabilir. Genellikle cinsel temas ile bulaşır. Daha az oranda kan transfüzyonları, öpüşmek vb. yollar ile bulaşabilir.
Hemoglobin Elektroforezi Testi
Akdeniz anemisi (talasemi) teşhisine yönelik yapılan bir testtir. Akdeniz anemisi kalıtsal bir kan hastalığıdır. Hemoglobin kanda oksijenin taşınmasından sorumlu bir proteindir. Akdeniz anemisi olan kişilerde hemoglobinin beta-globin zincirlerinin üretilmesinde bir eksiklik bulunur. Bu durumun sebebi, bu kalıtsal bozuklukları taşıyan anne babalarının doğan çocuklarına da aynı geni aktarmasıdır. Genel olarak görülen en yaygın belirti ise kansızlıktır.
SMA Tarama Testi
SMA (Spinal Muskuler Atrofi), omurilikte bulunan ön boynuz motor sinir hücrelerini etkileyerek hareket kabiliyetini kısıtlayan bir kas hastalığıdır. SMA Tarama Testi, evlilik öncesi yapılan testlere 2021 Aralık ayı itibariyle eklenmiştir. SMA Tarama Testi, çiftlerin bebeklerinde SMA hastalığına yol açacak bir mutasyonu taşıyıp taşımadıklarını belirlemek için yapılmaktadır. Çiftlerin her ikisi de SMA taşıyıcısı çıkarsa, çocuk sahibi olmak istedikleri zaman tüp bebek tedavisine yönlendirilmektedirler.
Evlilik öncesi tarama testleri Türk Medeni Kanunu’nun evlenecek çiftlerden yasal zorunluluk olarak talep ettiği evlilik öncesi yapılan testlerdir, çiftlerin bazı bulaşıcı ya da kalıtsal hastalıklara sahip olup olmadıklarına dair bilgi edinmelerini sağlar. Bu sayede, ileride yaşanabilecek bazı sağlık problemlerinin erken teşhisi ve önlem alınması mümkün olur.
Evlilik Öncesi Testler Nelerdir?
Kan Grubu Tayini: Anne-baba ile doğacak çocuk arasında oluşabilecek kan uyuşmazlığını tespit etmek için yapılır. Kan uyuşmazlığı kandaki Rh faktörü ile ilgilidir. Yalnızca kadının Rh negatif, erkeğin Rh pozitif olduğu durumlarda kan uyuşmazlığı oluşabilir. Kan uyuşmazlığı varlığının bilinmesi gebelik öncesinde veya gebelik başlangıcında gerekli tedbirlerin alınabilmesi için önemlidir.
Hemogram (tam kan sayımı): Hemogram ile anemi (kansızlık) varlığı araştırılır.
Hepatit B (HBsAg) Testi: Hepatit B virüsü araştırılır. Hepatit B tüm dünyada yaygın olarak görülen karaciğer iltihabıdır. İnsandan insana kan, kan ürünleri ve enfekte vücut sıvıları, cinsel temas yoluyla bulaşır. Aşı ve korunma yöntemleri ile önlenebilen hastalıklar arasında yer alır. Takibi yapılmadığı zaman siroza ya da karaciğer kanseri gibi ciddi hastalıklara neden olabilir.
Hepatit C (Anti-HCV) Testi: Hepatit C virüsü araştırılır. Hepatit C, kan yoluyla bulaşan Hepatit C virüsünün (HCV) neden olduğu bir karaciğer hastalığıdır. Esas bulaşma, kan ve cinsel temas yoluyladır. Karaciğer yetmezliğine ve kanserine sebep olabilen virüsün tedavisine kısa süre içerisinde başlandığı takdirde çeşitli etkilerin önüne geçilebilir.
HIV Testi: AIDS hastalığı veya taşıyıcılığını araştırır. HIV virüsü kişinin mikroplara karşı koyma yeteneğini sağlayan bağışıklık sistemini yok eder. Cinsel ilişki, kan, vücut sıvıları ve anneden bebeğe transfer şeklinde geçebilmektedir.
VDRL/RPR Testi: Sifiliz (frengi) hastalığının teşhisine yönelik yapılan bir testtir. Sifiliz, (frengi); Treponema pallidum adı verilen bakterinin neden olduğu cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur. Doğru tedavi edilmediği takdirde uzun dönemde çok ciddi komplikasyonlara (istenmeyen sonuçlara) neden olabilir. Genellikle cinsel temas ile bulaşır. Daha az oranda kan transfüzyonları, öpüşmek vb. yollar ile bulaşabilir.
Hemoglobin Elektroforezi Testi: Akdeniz anemisi (talasemi) teşhisine yönelik yapılan bir testtir. Akdeniz anemisi kalıtsal bir kan hastalığıdır. Hemoglobin kanda oksijenin taşınmasından sorumlu bir proteindir. Akdeniz anemisi olan kişilerde hemoglobinin beta-globin zincirlerinin üretilmesinde bir eksiklik bulunur. Bu durumun sebebi, bu kalıtsal bozuklukları taşıyan anne babalarının doğan çocuklarına da aynı geni aktarmasıdır. Genel olarak görülen en yaygın belirti ise kansızlıktır.
SMA Tarama Testi: SMA (Spinal Muskuler Atrofi), omurilikte bulunan ön boynuz motor sinir hücrelerini etkileyerek hareket kabiliyetini kısıtlayan bir kas hastalığıdır. SMA Tarama Testi, evlilik öncesi yapılan testlere 2021 Aralık ayı itibariyle eklenmiştir. SMA Tarama Testi, çiftlerin bebeklerinde SMA hastalığına yol açacak bir mutasyonu taşıyıp taşımadıklarını belirlemek için yapılmaktadır. Çiftlerin her ikisi de SMA taşıyıcısı çıkarsa, çocuk sahibi olmak istedikleri zaman tüp bebek tedavisine yönlendirilmektedirler.
Evlilik Öncesi Tarama Testleri Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Evlenirken kan testinde nelere bakılır?
Evlilik öncesi kan testinde genellikle kan grubu ve Rh uyuşmazlığı, hemogram (tam kan sayımı), Hepatit B, Hepatit C, Anti HIV (AIDS), sifiliz (frengi/VDRL), talasemi (hemoglobin elektroforezi) ve SMA taraması olmak üzere 8 parametreye bakılır.
Evlilik öncesi testler aç karnına mı yapılmalıdır?
Genel olarak aç veya tok karnına fark etmez.
Evlilik sağlık raporu için çiftlerin ikisinin de test yaptırması gerekir mi?
Kan grubu ve Rh uyuşmazlığı, hemogram (tam kan sayımı), Hepatit B, Hepatit C, Anti HIV (AIDS), sifiliz (frengi/VDRL), talasemi (hemoglobin elektroforezi) testlerinin ayrı ayrı yapılması gereklidir. SMA taraması için ise raporların verileceği sağlık kuruluşuna danışılarak , önce bir eş sonra diğeri yapılabilir.
Kan uyuşmazlığı evlenmeye engel mi?
Hayır, kan uyuşmazlığı tek başına evlenmeye engel değildir. Yalnızca annenin Rh negatif, babanın Rh pozitif olduğu durumlarda uyuşmazlık söz konusu olup bu durumun önceden bilinmesi gebelik sürecinde gerekli önlemlerin alınabilmesi açısından önem taşır.
Hangi hastalıklar evlenmeye engel teşkil eder?
Frengi (sifiliz), AIDS ve aktif tüberküloz gibi bulaşıcı hastalıklar evlenmeye geçici engel oluşturabilir. Bu durumlarda kişinin uzman bir hekime başvurması ve süreci takip etmesi gerekir.
Talasemi taşıyıcısı olanlar evlenebilir mi?
Evet, talasemi taşıyıcısı olmak evlenmeye engel değildir. Ancak her iki eşin de taşıyıcı olması durumunda doğacak çocuğa hastalığın geçme riski artar. Bu nedenle uzman bir hekime danışılması önerilir.
SMA testi neden zorunlu hale getirildi?
Türkiye’de her 40 kişiden 1’i SMA taşıyıcısıdır. Her iki eşin de taşıyıcı olması durumunda doğacak çocukta SMA hastalığı görülme riski artar. Bu nedenle SMA tarama testi 2021 yılının Aralık ayında evlilik öncesi zorunlu testler arasına eklenmiştir.
Biruni Laboratuvarı Medikal Uzman Kurulu tarafından incelenmiş ve onaylanmıştır.
Web sitemizde yer alan içerikler, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sağlıkla ilgili sorularınız, şüpheleriniz, tanı veya tedavi süreçleriniz için mutlaka hekiminize başvurmanız gerekmektedir. Buradaki bilgiler tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez.
📝 Güncelleme: 6 Mayıs 2026 • 📅 Yayın: 2 Şubat 2022
Editöre ulaşmak için: editor@biruni.com.tr
