Adenovirüs Nedir? Belirtileri ve Bulaşma Yolları

Adenovirüs nedir?

Adenovirüs,  çocuklarda ve yetişkinlerde enfeksiyona neden olan, yaygın görülen bir virüs grubudur. En sık olarak üst solunum yolu enfeksiyonları, göz enfeksiyonları (konjonktivit), ishal ve bazı durumlarda alt solunum yolu enfeksiyonlarına yol açar.

Adenovirüs  enfeksiyonu belirtileri nelerdir?

Adenovirüs belirtileri, enfeksiyonun etkilediği sisteme göre değişiklik gösterebilir. Ancak en sık görülen belirtiler şunlardır:

Solunum Yolu Belirtileri

Yüksek ateş
Boğaz ağrısı
Burun akıntısı
Öksürük
Halsizlik

Göz Enfeksiyonu (Adenoviral Konjonktivit)

Gözde kızarıklık
Sulanma
Çapaklanma
Işığa hassasiyet

Sindirim Sistemi Belirtileri

İshal
Karın ağrısı
Bulantı
Kusma
Adenovirüs çocuklarda ve bağışıklık sistemi zayıflamış olan kişilerde  daha ağır seyredebilir.

Adenovirüs kaç gün sürer?

Adenovirüs temasından sonra belirtilerin ortaya çıkması ortalama 2-14 gün arasında değişiklik gösterir. Genellikle  grip ve soğuk algınlığına benzer belirtileri  5–7 gün içinde azalırken, kişinin bağışıklık sistemi durumuna göre de hastalık  süresi uzayabilir.
Uzun süren ateş veya şiddetli belirtiler durumunda mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Adenovirüs bulaşıcı mıdır?

Adenovirüsler, çeşitli yollarla bulaşabilen oldukça yaygın virüslerdir. Bu virus, öksürme ve hapşırma yolu ile havaya yayılan damlacıklar, hasta kişilerin burun ağız salgıları ile doğrudan temas,  kirli su/ kontamine gıdaların tüketilmesi  ve virüs bulaşmış  kirli yüzeylere temas edilmesi yolu ile  bulaşabilir.Özellikle kreşler, okullar,kışlalar ve hastaneler gibi insanların toplu olarak bir arada yaşadığı ortamlarda virus hızlıca yayılma eğilimi gösterir.

Adenovirüs nasıl teşhis edilir?

Adenovirüs enfeksiyonu klinik bulgular ve bazı laboratuvar testleri ile teşhis edilebilir.

Kullanılan Testler:

Solunumsal Adenovirus antijeni
Adenovirus antijeni dışkıda
Dışkı mikroskobisi

PCR testleri ;

Solunum Yolu Enfeksiyonları Moleküler Paneli ve Gastrointestinal Enfeksiyonlar Moleküler Paneli, adenovirüs dahil çok sayıda etkeni  PCR yöntemi ile tek seferde, hızlı ve yüksek duyarlılıkta analiz eder.

Doğru teşhis, gereksiz antibiyotik kullanımını önlemek açısından son derece önemlidir. Çünkü adenovirüs bir viral enfeksiyondur ve antibiyotikler virüslere karşı etkili değildir.

Adenovirüs çocuklarda daha mı tehlikelidir?

Adenovirüs çocuklarda daha sık görülür ve özellikle 5 yaş altındaki çocuklarda ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde daha ağır seyredebilir. Gribal enfeksiyon bulguları dışında bu kişlerde yüksek ateş daha uzun sürebilir, Orta kulak iltihabı gelişebilir, bronşit veya zatürre riski oluşabilir.Bu nedenle çocuklarda uzun süren ateş mutlaka değerlendirilmelidir.

Adenovirüsten Korunma Yolları

Bulaş yolları gözönüne alındığında korunma yöntemleri basit ama etkilidir.Genel hijyen kurallarına uymak, adenovirüs enfeksiyonlarının yayılmasını önlemede temel koruma yöntemidir.

Ellerin sabun ve suyla en az 20 saniye yıkanması, virüsün vücuda taşınmasını engelleyen en etkili önlemlerden biridir. Gerekirse alkol bazlı el dezenfektanları kullanılabilir.

Hasta kişilerin maske kullanımı, öksürük ve hapşırma anında ağız ve burunun  kapatılması, kalabalık ve kapalı alanlarda  kişilerin  maske kullanımı,ve kapalı alanların düzenli olarak havalandırılması,  öksürme ve hapşırma ile yayılan damlacıkların bulaşını azaltır.

Havlu, bardak ve telefon gibi kişisel eşyaların paylaşılmaması, virüsün temas yoluyla yayılmasını sınırlar.

Aşılama ve İmmünizasyon:

Belirli adenovirüs tiplerine karşı geliştirilen aşılar, özellikle yüksek risk grubuna  kişilerde ve kalabalık ortamlarda koruma sağlar.

Adenovirüs ve Bağışıklık Sistemi İlişkisi

Bağışıklık sistemi güçlü olan bireylerde enfeksiyon daha hafif seyredebilir. Ancak stres, düzensiz uyku ve yetersiz beslenme bağışıklığı zayıflatabilir.

Bağışıklık durumunun değerlendirilmesi ve enfeksiyon sürecinde vücudun verdiği yanıtın izlenmesi, komplikasyon riskini azaltmada önemlidir.

Adenovirüs Nedir? Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Adenovirüs ateşi kaç dereceye kadar çıkar, tehlikeli midir?

Adenovirüs enfeksiyonlarında ateş genellikle 38–40°C arasında seyredebilir. Özellikle çocuklarda 39°C üzeri ateş görülebilir ve bu durum ebeveynlerde ciddi kaygı oluşturabilir.

Ateşin 3 günden uzun sürmesi, ateş düşürücülere yanıt vermemesi veya çocukta halsizlik artışı olması durumunda tıbbi değerlendirme gerekir.

Uzun süren yüksek ateş durumunda mutlaka uzman görüşü alınmalıdır.

 Adenovirüs geçtikten sonra öksürük neden devam eder?

Virüs enfeksiyonu sonrasında hava yollarında oluşan hassasiyet nedeniyle öksürük 2–3 hafta daha sürebilir. Bu durum genellikle post-viral öksürük olarak adlandırılır ve çoğu vakada kendiliğinden düzelir.

Ancak nefes darlığı veya hırıltı varsa tıbbı olarak değerlendirme gerekir.

Adenovirüs kuluçka süresi kaç gündür?

Adenovirüs kuluçka süresi genellikle 2–14 gün arasındadır.

Bu süre boyunca kişi belirti göstermeyebilir ancak bulaştırıcı olabilir. Özellikle okul ve kreş ortamlarında bu durum yayılımı artırır.

 Adenovirüs olan çocuk okula ne zaman dönebilir?

Çocuklarda ateş tamamen düştükten ve genel durum düzeldikten sonra okula dönüş önerilir.

Erken dönüş hem çocuğun iyileşmesini geciktirebilir hem de bulaş riskini artırabilir.

Adenovirüs kan tahlilinde çıkar mı?

Standart kan testlerinde doğrudan adenovirüs saptanmaz. Ancak burundan alınan örneklerden çalışılan Solunum Yolu Enfeksiyonları Moleküler Paneli ve dışkıdan çalışılan Gastrointestinal Enfeksiyonlar Moleküler Paneli testleri ,PCR yöntemiyle adenoovirüs de dahil bir çok etkeni hızlı ve yüksek hassasiyetle analiz edebilir.

Yüksek CRP veya lökosit değerleri tek başına adenovirüs tanısı koydurmaz.

Adenovirüs tekrar eder mi?

Evet, adenovirüsün birçok farklı tipi vardır.

Bir kişi bir türü geçirdikten sonra o tipe karşı bağışıklık kazanabilir ancak farklı bir adenovirüs türü ile tekrar enfekte olabilir.

Bu nedenle özellikle çocuklarda yılda birden fazla adenovirüs enfeksiyonu görülebilir.

Adenovirüs zatürre yapar mı?

Bağışıklık sistemi zayıf bireylerde veya küçük çocuklarda adenovirüs nadiren alt solunum yolu enfeksiyonuna ve zatürreye yol açabilir.

Uzun süren ateş, nefes darlığı veya hızlı solunum varsa ileri tıbbi değerlendirme gerekir.

Adenovirüs havuzdan bulaşır mı?

Yetersiz klorlanmış havuzlarda adenovirüs bulaşı olabilir. Özellikle yaz aylarında “havuzdan göz enfeksiyonu oldum” şikayetleri artar. Bu nedenle hijyen standartları yüksek tesisler tercih edilmelidir.

Adenovirüs göz enfeksiyonu kalıcı hasar bırakır mı?

Adenoviral konjonktivit genellikle kalıcı hasar bırakmaz.

Ancak nadiren kornea tutulumu gelişebilir ve geçici görme bulanıklığı yaşanabilir. Bu nedenle şiddetli göz ağrısı veya görme değişikliği durumunda göz doktoruna başvurulmalıdır.

Adenovirüs bağışıklığı zayıf kişiler için riskli midir?

Organ nakli hastaları, kemoterapi gören bireyler ve kronik hastalığı olan kişilerde adenovirüs daha ağır seyredebilir.