Depresyon ve Kronik İnflamasyon Paneli

Nörotransmitterler, triptofan metabolizması ve inflamasyonla ilişkili metabolik yolakların birlikte değerlendirilmesi

Depresyon ve stresle ilişkili klinik tablolar çok faktörlüdür. Nörotransmitter sentezi ve metabolizması; yalnızca tek bir parametreye değil, aminoasitlerin, kofaktörlerin ve ilgili metabolik yolakların birlikte çalışmasına bağlıdır.

Bu sebeple, Depresyon ve Kronik İnflamasyon Paneli; dopamin, noradrenalin, adrenalin, serotonin, GABA ve glutamat gibi nörotransmitterleri; triptofan metabolizmasının farklı basamaklarını; kofaktörler, metilasyon kapasitesi, nitrozatif stres, mitokondriyal fonksiyon ve immün aktivasyonla ilişkili göstergeleri birlikte ele alır.

Nörotransmitterler

Stres yanıtının temel bileşenleri arasında yer alan nörotransmitterlerin sentezi, dönüşümü ve metabolik dengesi değerlendirilir.

Katekolaminler tirozin üzerinden L-DOPA → dopamin → noradrenalin → adrenalin yoluyla sentezlenir. Serotonin ise triptofandan sentezlenir. GABA ve glutamat arasındaki denge de nörotransmitter sisteminin önemli bileşenlerinden biridir.

Triptofan Metabolizması

Triptofan yalnızca serotonin sentezinin öncülü değildir.

Triptofan metabolizması; nörokimyasal işlevler ve bağışıklık sistemiyle ilişkili çok sayıda metabolik süreci kapsar. Stres ve inflamasyon gibi faktörler triptofan metabolizmasının yönünü etkileyebilir.

Panel kapsamında ilgili metabolitler ve IDO enzim aktivitesi birlikte değerlendirilerek triptofan metabolizmasının hangi yönde ilerlediğine ilişkin bilgi sağlanır.

Triptofan → 5-HTP → Serotonin

Triptofan → L-Kinürenin → Kinürenik asit / 3-OH-Kinürenin / Kinolinik Asit

Nörotransmitter Sentezinde Kofaktörler

Nörotransmitterlerin sentezinde çeşitli vitamin ve kofaktörler görev alır.

• Vitamin B6: Nörotransmitter sentezinde ve triptofan metabolizmasında önemli bir kofaktördür.
• Vitamin B12: Noradrenalinin adrenaline dönüşümünde görev alan metiltransferaz reaksiyonları açısından önemlidir.
• Folat, B6, B12, C Vitamini, Magnezyum ve Çinko: Nörotransmitter sentezi ve metilasyonla ilişkili metabolik süreçlerde rol oynayan önemli kofaktörlerdir.
• BH4 – Tetrahidrobiopterin: Fenilalanin → tirozin, tirozin → L-DOPA ve triptofan → 5-HTP dönüşümlerinde rol alır. Aynı zamanda arginin/NO metabolizmasıyla da ilişkilidir.

Metilasyon Kapasitesi

SAM / SAH oranı, hücresel metilasyon kapasitesinin değerlendirilmesinde kullanılır.

Metilasyon reaksiyonları; nörotransmitter ve hormon sentezi, epigenetik düzenleme, immün hücre aktivitesi, protein metabolizması ve toksinlerin uzaklaştırılması gibi çok sayıda metabolik süreçte rol oynar.

SAM (S-adenozil metiyonin) önemli bir metil grubu sağlayıcısıdır. Adrenalin sentezinde gerekli metil gruplarının önemli bir kaynağıdır. Betaine ve kolin de diğer önemli metil grubu sağlayıcıları arasında yer alır.

İnflamasyon – Triptofan – Kinürenin Ekseni

Kronik inflamasyon ve stres, triptofan metabolizmasının yönünü etkileyebilir.

Kronik stres / inflamatuvar süreçler → IDO aktivitesinde artış → Triptofanın kinürenin yoluna yönelmesi → L-Kinürenin ve ilişkili metabolitlerde değişim

Bu metabolik kayma, serotonin sentezi ile kinürenin yolunun dengesi açısından önem taşır.

Panelde L-kinürenin, 3-OH-kinürenin, kinürenik asit, kinolinik asit, NAD ve IDO aktivitesi gibi parametreler üzerinden bu metabolik eksen değerlendirilir.

Mitokondriyal Fonksiyon ve Nitrozatif Stres

Stres ve inflamasyonla ilişkili metabolik değişiklikler, hücresel enerji üretimi ve oksidatif/nitrozatif dengeyi etkileyebilir. Panel kapsamında bu süreçlerle ilişkili çeşitli metabolik göstergeler birlikte değerlendirilir.

Nitrozatif Stres

Mitokondriyal Fonksiyon